Wat is integer leiderschap?

Leiderschap gaat over meer dan alleen het managen van het werk van anderen. Het gaat ook om het leiden van de weg, het modelleren van de beste werkwijzen en gedragingen en het inspireren van anderen om hun best te doen. Integer leiderschap is een leiderschapsmodel waarbij men zich inzet voor ethische en morele principes. Het model is gebaseerd op het uitgangspunt dat de waarden van de leider in lijn is met de waarden van de organisatie. Hierdoor zal de leider zijn werknemers effectiever kunnen leiden.

De principes van integer leiderschap zijn:

  • Wees duidelijk over wat je van mensen wilt
  • Wees je bewust van je eigen emoties, kwetsbaarheden en valkuilen
  • Behandel mensen, inclusief jezelf, gelijk en eerlijk
  • Doe wat je zegt en kom je afspraken na (met klanten, collega’s en anderen)
  • Maak soms minder populaire keuzes die wel in lijn zijn met jouw waarden en die van de organisatie

Wat zijn de voordelen van integer leiderschap?

Integere leiders zijn niet altijd de meest populaire mensen in de organisatie. Hun benadering van leiderschap kan uitdagender zijn dan wat mensen gewend zijn. Maar ze inspireren hun mensen wel om hun waarden over te nemen en te benaderen als hun eigen waarden.

De voordelen van integer leiderschap zijn onder meer:

  • Minder conflicten in de organisatie
  • Meer betrokkenheid van medewerkers bij het doel van de organisatie / het team
  • Meer pro-actief gedrag en ondernemerschap
  • Medewerkers vertrouwen elkaar meer en werken effectiever samen
  • Een sterkere band tussen jou als leider en de medewerkers

Hoe integer leiderschap leidt tot een veilige cultuur en ondernemerschap

De cultuur van jouw organisatie wordt hoofdzakelijk gebouwd door de leider van de groep. Het is de verantwoordelijkheid van de leider om een voorbeeld te stellen voor medewerkers en ervoor te zorgen dat zij zich inzetten voor het hooghouden van de waarden van de organisatie. Een cultuur van integriteit is er één waarin werknemers zich veilig en zeker kunnen voelen, wetende dat hun leiders hun belangen voor ogen hebben en vanuit eerlijkheid zullen handelen.

Een veilige werkomgeving wordt daarnaast ook gegarandeerd door een helder en open communicatieproces te creëren, met duidelijke verwachtingen voor alle medewerkers. Dit omvat het stellen van grenzen voor welk gedrag acceptabel is in een organisatie, evenals welke gevolgen zullen volgen als dat gedrag wordt geschonden.

Integer leiderschap staat dus niet synoniem voor ‘doen waar jij je goed bij voelt’, maar voor ethisch en transparant handelen. Hoe duidelijker de waarden zijn waarop de organisatie is gestoeld, hoe veiliger het voor een medewerker is om uit de comfortzone te stappen en te groeien in zijn/haar functioneren.

Wat zijn de drie grootste uitdagingen van integer leiderschap?

  1. De eerste is dat het moeilijk is om te oefenen in een wereld waar oneerlijkheid vaak wordt beloond. Het is moeilijk om eerlijk te blijven als oneerlijkheid vaak een beter resultaat heeft.
  2. De tweede uitdaging is dat mensen zelden handelen naar de waarden die ze aanhangen. Als men zich al bewust is van het waarden-palet, dan leidt de waan van de dag vaak tot andere keuzes.
  3. Ten slotte is het voor sommige leiders moeilijk om kwetsbaarheid te tonen, wat er toe kan leiden dat ze als onbetrouwbaar of onoprecht te worden beschouwd. Men laat zien aan de voorkant van het podium beter voorkomen dat wat er eigenlijk achter de coulissen gevoeld of gedacht wordt.

Conclusie

Integer leiderschap leidt tot veel voordelen: meer vertrouwen van je medewerkers, meer bereidheid om mee te gaan in de visie die wordt gesteld, meer ondernemerschap door de veilig cultuur en een betere samenwerking. Dit vraagt om veel zelfkennis: weet hebben van jouw waarden-palet, je emoties en je onzekerheden. Daarnaast is het belangrijk dat je dit ook weet te communiceren op een goede manier naar jouw mensen. Je zult regelmatig de tijd moeten nemen om je eigen gedrag onder de loep te nemen en niet te veel te vervallen in de waan van de dag, ‘zo doen we het nou eenmaal’ of ’zo ben ik nou eenmaal’.

Wat is jouw belangrijkste take-away van dit blog? Neem even kort de tijd voor een stukje reflectie. Welke kleine actie zou jij in de komende week kunnen toepassen om jouw leiderschap een stukje meer integer te maken?

Iris Bergwerff

Dit blog is geschreven door Iris Bergwerff-van der Giessen, psycholoog Arbeid & Gezondheid en oprichter van The SatisFactory Project.